O pochodzeniu nazwy Wyrzysk

Historia naszej małej ojczyzny, wspomnienia, refleksje, stare zdjęcia...

O pochodzeniu nazwy Wyrzysk

Postprzez Rysiek1 » 7 sie 2013, o 22:29

Czy nazwa Wyrzysk (niemiecka Wyrsitz odnotowana 1326, polska Virsisko 1449) rzeczywiście wywodzi się od WIRów czy bystrego nurtu w miejscu dzisiejszego jazu przy moście Muzyczki, jak chcą autorzy Dziejów Wyrzyska (str. 34-35, też podpis pod fotografią)?

Moim zdaniem bardziej prawdopodobne jest pochodzenie nazwy Wyrzysk od dawnej nazwy Łobżonki: Wirsa (Wyrza, tak też zwano dopływ Łobżonki - Orlę, przepływającą m.in. przez wioskę Wyrza koło Mroczy).
Nazwa ta - mogąca oczywiście wywodzić się od słowa WIR, odnoszącego się jednak do całej rzeki lub jej znacznego odcinka czy wielu odcinków, a nie jednego na niej miejsca - pojawia się w dokumencie lokacyjnym Łobżenicy z 1314 roku, gdzie wspomina się o przepływajacej przez osadę Lobzanicza rzece, "którą powszechnie nazywa się Wirsą" (qui vulgariter dicitur Wirsa).
Dokument ten został opublikowany m.in. w A.Mietz, J.Pakulski, Łobżenica. Portret miasta i okolicy, 1993 (str. 18, 21-22); niektórzy badacze wątpią w jego autentyczność, za nią natomiast opowiedzieli się profesorowie J.Bieniak i J.Pakulski; autorzy monografii Wyrzyska najwyraźniej go ignorują, datując najwcześniejszą wzmiankę źródłową o Łobżenicy na rok 1398 (str. 45), choć monografię Łobżenicy wymieniają w bibliografii (str. 329).

Odwrotna zależność - pochodzenie nazwy Wirsa od Wyrsitz/Virsisko - wydaje się mało prawdopodobna (sytuacja była tutaj inna niż w przypadku nazw Łobżonka i Łobżenica).
Rysiek1
 

Re: O pochodzeniu nazwy Wyrzysk

Postprzez abab » 8 sie 2013, o 17:57

Ja mam trochę inne zdanie na temat nazwy Wyrzysk.
Nie zawsze to co jest uważane za oficjalne jest prawdziwe.
Np: wyraz uważany jako wulgarny "kurwa" wcale nie pochodzi z języka łacińskiego, ale od ptaka o nazwie "kura".
Jeśli chodzi o Wyrzysk to dawniej te ziemie leżały mniej więcej na granicy pomiędzy plemionami "Polan" i "Pomorzan".
Natomiast tereny dzisiejszej gminy dawniej użytkowane były przez północnych "Polan".
Nazwa "Polanie" pochodzi od "pól" tworzonych poprzez wyrąb lasów.
Pomorzanie z południa mogli mieć kontakt z Polanami z północy.
Na pewno zauważyli, że Polanie chętnie wycinają lasy. Innym określeniem wycinania jest "wyrzynanie".
Jako, że obszar ten podlegał "wyrzynaniu" mógł być on nazwany przez "Pomorzan" "Wyrzyskiem".
Natomiast tam gdzie drzewa były "wyrzynane" powstawały "nowe pola", stąd nazwa wsi "Polanowo".
abab
 

Re: O pochodzeniu nazwy Wyrzysk

Postprzez Historyk » 28 wrz 2013, o 22:02

Fascynująca historia!
Historyk
 

Re: O pochodzeniu nazwy Wyrzysk

Postprzez mawi » 20 lis 2013, o 13:55

Nazwa Wyrzysk pochodzi najprawdopodobniej od rzeki Wyry (obecnie Orla) dopływu Łobzonki.
mawi
 

Re: O pochodzeniu nazwy Wyrzysk

Postprzez Gość » 1 mar 2014, o 12:55

Co Wy?Nazwa pochodzi od słowa Wyzysk
Gość
 

Re: O pochodzeniu nazwy Wyrzysk

Postprzez abaddon1234 » 23 gru 2016, o 09:40

Ja mam trochę inne zdanie na temat nazwy Wyrzysk.
abaddon1234
 
Posty: 44
Dołączył(a): 14 wrz 2015, o 09:15

Re: O pochodzeniu nazwy Wyrzysk

Postprzez hihiu » 23 gru 2016, o 21:23

Wyrzysk pochodzi od słowa wyzysk czyli zdzierstwo tj. oszustwo, zrobić kogoś w śledzia, katolika itd.
hihiu
 

Re: O pochodzeniu nazwy Wyrzysk

Postprzez Gość » 24 gru 2016, o 01:54

hihiu napisał(a):Wyrzysk pochodzi od słowa wyzysk czyli zdzierstwo tj. oszustwo, zrobić kogoś w śledzia, katolika itd.

Spoko, porównanie do wyzysku i katolicyzmu bardzo ciekawe, ale pytanie brzmi, czy zanim istniała nazwa Wyrzysk wcześniej istniał katolicyzm?
Gość
 

Re: O pochodzeniu nazwy Wyrzysk

Postprzez sffw » 3 cze 2017, o 12:09

Pewnie nie, bo religie i bożkowie szybko przemijają. Niestety za swojego istnienia zbierają srogie żniwo i przelewają hektolitry krwi.
A wyzysk zawsze był i będzie! Tego możecie być pewni.
sffw
 

Re: O pochodzeniu nazwy Wyrzysk

Postprzez wenbi » 2 lip 2017, o 11:48

Ja zgadzam się z pierwszym postem w tym temacie, według mnie to najbardziej prawdopodobne
wenbi
 
Posty: 1
Dołączył(a): 30 maja 2017, o 15:55

Re: O pochodzeniu nazwy Wyrzysk

Postprzez woojtek4445 » 31 sie 2017, o 14:55

nazwa powstałą nie wiadomo jak
woojtek4445
 
Posty: 1
Dołączył(a): 31 sie 2017, o 14:51


Powrót do Wyrzysk dawniej...

Kto przegląda forum

Użytkownicy przeglądający ten dział: Bing [Bot] i 1 gość

cron